Eten met je brein

Wat je eet, wanneer je eet, hoe je eet, het maakt allemaal uit. Speelt er nog meer bij? Ja! Namelijk: hoe denk je over hetgeen dat je gaat eten? Bijvoorbeeld: Is een ‘suikervrij’ koekje minder lekker? Lijkt yoghurt met extra eiwit vullender? Maakt een luxe verpakking een maaltijd lekkerder? Hoe we denken over eten heeft invloed, al voordat we daadwerkelijk gegeten hebben. 

De invloed op verzadiging
De ‘Mind over Milkshake’ studie (2011) liet zien dat de verpakking van een product invloed heeft op hoe vol we ervan zitten. Twee groepen deelnemers kregen een shake met precies dezelfde voedingswaarde, maar de ene helft met het label ‘moddervette chocolademilkshake’ en de andere helft met het label ‘light and healthy’. De eerste groep gaf aan meer verzadigd te zijn, terwijl er op basis van voedingswaarde geen verschil had moeten zijn. Mogelijk komt dit door andere verwachtingen op basis van de labels.

Wat ook mee kan spelen is het antwoord dat deelnemers denken te móeten geven: “Ik heb de chocolade milkshake op, dus dan moet ik toch wel vol zitten.” Vervolgonderzoek liet zien dat de verwachting over een bepaalde maaltijd ook invloed had op eetgedrag daarna. Dachten deelnemers dat zij een zwaar ontbijt aten, dan aten zij minder bij de lunch en de rest van de dag vergeleken met deelnemers die dachten een licht ontbijt te eten, ook al was de voedingswaarde precies hetzelfde.

De invloed op hormonen
Soms hebben verwachtingen zelfs meetbare lichamelijke effecten. Bij de deelnemers aan de ‘Mind over Milkshake’ studie die dachten de ongezonde shake te drinken, daalde het hongerhormoon ghreline meer dan bij deelnemers die dachten de lichte en gezonde shake te drinken. Zij hadden daarna minder honger. Maar: latere studies vonden die relatie tussen hormonen en de verwachting over een bepaald product niet meer zo sterk. 

Bonus: De invloed op smaak
Verwachtingen hebben ook invloed op smaak. Hoe het label van een product eruitziet, wat de prijs is, wat het merk is: al deze factoren bepalen mede hoe lekker wij het vinden. Bijvoorbeeld: wanneer mensen denken dat zij een dure wijn drinken, beoordelen ze hem als lekkerder dan dezelfde wijn in een goedkoper ogende fles. Dit is zelfs terug te zien op MRI scans: beloningsgebieden in de hersenen worden sterker geactiveerd bij het drinken van ‘dure’ wijn. En een ‘light’ label zorgt juist voor minder gunstige verwachtingen. Ons brein gebruikt de context om de binnenkomende smaakprikkels te interpreteren, waardoor hetzelfde product anders kan worden ervaren.

Kortom
Wat je van een product verwacht, beïnvloedt hoe je lichaam erop reageert en dit gebeurt zelfs los van de voedingswaarden. Je gedrag, verzadiging en zelfs wat je proeft. Goed eten en goede keuzes maken begint dus ook bij bewustzijn van deze verwachtingen!