VL Column: Wat 15 jaar geleden onmogelijk leek, lukt vandaag

Een futloze vrouw verlaat na 10 minuten de spreekkamer met een recept voor nog meer bijwerkingen. Een tiener met angst voor het wrede leven staat maanden op de wachtlijst tot er iemand naar hem luistert. Een jonge dokter maakt elke week zoveel overuren dat zij scheel ziet. Ik zie dagelijks mensen worstelen. Ze zijn zichzelf verloren, door energiegebrek, moedeloosheid of pijn. Hun glimlach is een masker, niet in staat meer om contact te maken. 

Pech voor hen. En voor ons, want met miljoenen chronisch zieken in ons land worden we er niet veel beter op. Denk je er niets mee te maken te hebben? Je levert je aandeel door elk jaar steeds meer zorgpremie te betalen. 

Op mijn 27e begon mijn werk in de zorg. Als outsider met een andere bril. Ik stond perplex. Het viel me op dat er voor veel problemen een kant en klare oplossing was. Terwijl de oorzaak werd genegeerd. Dweilen met de kraan open.We leven met zijn allen steeds sneller, met meer gemak, en verder van onze natuur vandaan. En zijn ongezonder dan ooit. Niet bepaald een droombeeld van een welvarend land. 

Toen ik 37 was, startte ik bij Voeding Leeft. Met de diepe overtuiging dat veranderen van een systeem wel degelijk kan, ook al dacht de rest van de wereld daar anders over. Een aantal jaar daarvoor was het dieptepunt van mijn werk in het ziekenhuis toen een bestuurslid zei: ‘Wij zijn als een autoreparatiebedrijf, wij zijn gebaat bij zieke mensen’. Toen  wist ik het antwoord op de vraag of systeemverandering moet komen van binnenuit of buitenaf.  

Een systeem verander je niet even. Het is in de tijd gegroeid, vaak om goede redenen. Het heeft bestaansrecht en constructieve pilaren. Als je er één omver haalt, stort de rest in. Een systeem bestaat bovendien uit mensen. Veel die met liefde werken en sommigen die er hun eigenwaarde aan vast hebben geplakt.

Hoe dan ook, verandering is nodig.
Voordat ons land uit zijn voegen barst, 
onze zorgkosten de rest opeten
en we onze menselijkheid verliezen.

Het kan.
Ik geloof dat, elke dag opnieuw.

Succesvol veranderen betekent voor mij, dat je de moed hebt om het anders te doen dan de norm. Dat je op komt dagen. Ook als het lastig is. Dat je voorbij gaat aan je eigen gewin. Dat je vertrouwen houdt in het mogelijke en kijkt naar de minutieuze beweging die op gang komt. En dat je samenwerkt. Binnen en buiten het systeem. Met respect voor dat wat er is, en dat wat er komt.

Voeding Leeft bewijst dat het kan. Ik sta er al 15 jaar elke dag voor op. Samen met 60 professionals bij Voeding Leeft, en nog veel meer daarbuiten. Maarten Fischer is een van hen. Als programmamanager bij Noaber steunt hij nieuwe initiatieven binnen en buiten de zorg. Dank je wel daarvoor, Maarten. Het woord is aan jou als allereerste gastcolumnist ter gelegenheid van 15 jaar verandering.